آیین نامه اجرایی قانون حمایت از حقوق معلولان در حوزه آموزش و اشتغال

هیات وزیران با تصویب سه آیین‌نامه اجرایی مربوط به اصلاحیه قانون حمایت از حقوق معلولان – ابلاغی اردیبهشت ۱۳۹۷ - به قابلیت تحصیل مجانی بیش از یک میلیون نفر افراد دارای معلولیت و پرداخت حق بیمه شاغلان معلول و تامین هزینه مناسب سازی محل کار این افراد را مهیا کرد.

این آیین‌نامه‌ها، در جلسه چهارشنبه 1398/8/8 هیات دولت و با حضور رییس‌جمهوری تصویب شد و در حالی که طی 15 سال اخیر و با وجود قانون حمایت از حقوق معلولان که اردیبهشت 1383 برای اجرا ابلاغ شد، اما عهدشکنی نهادهای دولتی برای تسهیل ادامه تحصیل مجانی افراد دارای معلولیت به بهانه کمبود اعتبار و امتناع بخش خصوصی در به کارگیری افراد دارای معلولیت به بهانه کمبود نقدینگی و رکود اقتصادی، از موانع جدی ارتقای جایگاه علمی و اقتصادی این اقلیت در کشور بود. حالا و با مصوبات هیات دولت، اجرای این تاکیدات قانونی، یک الزام متضمن مجازات و جریمه و محرومیت از امتیازهای مربوط خواهد بود و به نظر می‌رسد که به دنبال اجرای این مصوبات که از ظهر چهارشنبه 8 آبان 1398، ابلاغ و لازم‌الاجرا شده، باید منتظر نتایج قابل توجهی در ارتقای سطح معیشتی و توان علمی افراد دارای معلولیت باشیم.

ادامه تحصیل بدون هزینه می‌شود

با مصوبه روز چهارشنبه هیات وزیران و تصویب آیین‌نامه اجرایی ماده 9 اصلاحیه قانون حمایت از معلولان، از این پس افراد دارای معلولیت نیازمند واجد شرایط می‌توانند از تسهیلات مربوط به معافیت از پرداخت شهریه برای یک بار در هر مقطع تحصیلی در سقف سنوات مجاز آموزش مجانی در تمام دانشگاه‌های سراسری و غیردولتی بهره‌مند شوند. شرایط پذیرش و تحصیل دانشجویان مشمول این آیین‌نامه در واحدهای آموزش ‌عالی، برابر با ضوابط و مقررات آموزشی حاکم بر واحدهای آموزش عالی مربوط بوده و شهریه تحصیلی آنها، حداکثر معادل شهریه همان رشته و مقطع تحصیلی در دانشگاه آزاد اسلامی داخل کشور محاسبه و پرداخت می‌شود و پرداخت باقی مانده شهریه بر عهده فرد مشمول است. مصوبه هیات وزیران تاکید دارد که تسهیلات مبحث این آیین‌نامه، آن گروه از دوره‌های آموزشی را شامل می‌شود که مشمول مدرک تحصیلی رسمی، دارای ارزش علمی و بدون ذکر کلمه معادل بوده و برای ادامه تحصیل در یکی از مقاطع تحصیلی بالاتر، قابل قبول باشد. بنابراین، افراد دارای معلولیتی که از بورسیه استفاده کرده یا مشمول قانون متعهدان خدمت به وزارت آموزش و پرورش هستند، نمی‌توانند از مصوبه دولت درباره معافیت پرداخت شهریه تحصیلات عالی استفاده کنند. این مصوبه علاوه بر آنکه حالا بیش از 16 هزار دانشجوی معلول مشغول تحصیل در مقاطع مختلف تحصیلات تکمیلی را تحت پوشش قرار خواهد داد، الزامی است که باید در مورد ورودی‌های نوین در سال‌های آتی هم اجرا و رعایت شود. البته شهریه، صرفا یکی از موانع ادامه تحصیل افراد دارای معلولیت در مراکز آموزش عالی است و یکی از مهم‌ترین مشکلات در مسیر ادامه تحصیل افراد دارای معلولیت - به خصوص درمورد معلولان نابینا یا معلولان جسمی حرکتی- مناسب‌سازی نشدن فضای آموزشی و تامین تجهیزات کمک آموزشی برای این گروه از دانشجویان است که معمولا، مراکز آموزشی به بهانه کمبود اعتبار سعی می‌کنند از تامین آنها و تسهیل فرصت ادامه تحصیل برای دانشجویان دارای معلولیت طفره بروند.