جغرافیای طبیعی
شهرستان محلات با 2079 كيلومتر مربع وسعت يكی از شهرستان های استان مركزی است که از شمال به شهرستان قم، از شمال غربی به شهرستان تفرش، از غرب به شهرستان های اراك و خمين، از شرق به شهرستان دليجان، از جنوب به شهرستان گلپايگان و از جنوب شرقی به بخش ميمه اصفهان محدود میشود.
شهر محلات به عنوان مركز شهرستان محلات از نظر جغرافيايی در 50 درجه و 27 دقيقه درازای خاوری و 33 درجه و 54 دقيقه پهنای شمالی و ارتفاع 1750 متری از سطح دريا واقع شده است و با مركز استان (اراك) 115 كيلومتر فاصله دارد.
اين شهرستان از طريق جاده آسفالته به طول 27 كيلومتر در جنوب شرقی به شهر دليجان (جاده اصفهان – قم ) و از سمت جنوب غربی از طريق جاده آسفالته به مسافت 45 كيلومتر به خمين و 75 كيلومتر به گلپايگان مرتبط می شود.
شهرستان محلات در دامنه شرقي كوههاي زاگرس واقع شده و مهمترين كوههاي اين شهرستان كوههاي هفتاد قله مي باشند كه در شمال غربي آن واقع شده اند ارتفاع متوسط شهرستان محلات از سطح دريا 1600 متر و بلندترين قله اين شهرستان كوه كهون در جنوب فيروز كوه مي باشد كه 2805 متر ارتفاع دارد.
شهرستان محلات داراي تابستان هاي معتدل و زمستان هاي نسبتاً خنك مي باشد و نوسان اقليمي و دامنه تغييرات آن كمتر از ساير مناطق استان است. ميانگين دمای فصل تابستان 23 و زمستان 1/3 درجه سانتيگراد بوده است.
رودخانه لعل بار و سرشاخه هاي آن به نام هاي دربند شور و خرقاب در اين شهرستان جريان دارد. ارتفاعات شهرستان محلات بيشتر در شمال و غرب شهرستان با ارتفاع 2000 تا 3000 متر قرار گرفته و در همين منطقه است كه ارتفاعات 2700 متري هفتاد قله، شهرستان محلات را از شهرستان اراك جدا مي سازد.
شاخه اصلي رودخانه قمرود از ارتفاعات شيب شرقي در جنوب گلپايگان و غرب خوانسار سرچشمه گرفته و پس از تلاقي با رودخانه خرقاب و خمين با نام لعل بار از جنوب محلات و غربدليجان به سوي قم سرازير ميشود و در ناحيه پل دلاك به قره چاي ميپيوندد و به مسيله ميريزد. اين رودخانه در مسير خود به ويژه در نزديكي محلات امكانات تفرجگاهي قابل توجهي پديد آورده است. همجواري اين رودخانه با جاذبههاي طبيعي شهر زيباي محلات، پارك و گلخانههاي آن از يك طرف و آب گرم معدني محلات از طرف ديگر، يك كانون سياحتي مناسب پديد آورده است. احداث سد مخزني ۱۵ خرداد در عباس آباد دليجان نيز امكانات مناسبي را براي توسعه تفرجگاهي به ويژه در زمينههاي اسكي روي آب، ماهيگيري و سايرورزشهاي آبي فراهم آورده است.
اين شهرستان از جانب شمال به جنوب گسترده شده است كه تصور مي رود علت آن مسطح شدن زمين در اين جهت باشد شهرستان محلات به دو قسمت محلات عليا و محلات سفلي تقسيم مي شود كه چشمه هميشه جوشان و چنارهاي سربه فلك كشيده زينب بخش محلات عليا و زمينهاي كشت گلهاي متنوع و رنگارنگ زينت بخش محلات سفلي مي باشد، محصور بودن بين كوهستاني محلات را تا حدودي از تغييرات ناگهاني دما مصون داشته و اثر عوامل مختلف آب و هوايي نوعي آب و هواي كوهپايه اي را براي شهر به ارمغان آورده است بطور كلي اين شهرستان داراي تابستان هاي خنك و زمستان هاي سرد ( البته نه شديد ) است ، گرمترين ماه سال مراد با ميانگين دماي 21 درجه سانتيگراد و سردترين ماه سال دي ماه با ميانگين دماي 2 درجه سانتيگراد مي باشد و ميانگين بارش ساليانه برف و باران در اين شهر طبق آمار موجود 280 ميليمتر است.
مهمترين حرارت طبيعي منطقه
مهمترين رويداد، در شهرستان محلات، خشكساليهاي 88-1287 ه.ق است كه در طي آن افراد زيادي از شدت گرسنگي جان بافتند.
ميزان بارندگي در منطقه
بيشتر بارش در فصل زمستان و به صورت برف و شروع ريزش برف و باران ماه آذر بوده و تا اواخر در ارديبهشت ماه به طول ها انجامد. حداكثر دما در شهر محلات 39 درجه در تابستان و در زمستان 25 مي باشد.
جريانهاي عمده باد در منطقه
جريانهاي عمده باد محلي در اين شهرستان از جنوب، جنوب غربي، جنوب شرقي، و شمال شرقي مي وزند.
پوشش گياهي
پوشش گياهي منطقه بيشتر بوته بوده و از لحاظ مراتع فقير مي باشد.
پوشش جانوري
منطقه محلات داراي پوشش جانوري متنوعي است. عمده پوشش جانوري منطقه از منطقه حفاظت شده هفتاد قله بين استان مركزي و موته اصفهان بدين منطقه رفت و آمد مي كنند. گرگ، پلنگ، گربه وحشي، آهو، كل، بز، خرگوش، شاهين، باز، كبك، قرقاول، اصلي ترين بخش پوشش جانوري منطقه را تشكيل ميدهند.
جغرافياي سياسي
شهرستان محلات از سال 1358به طور مستقل يكي از شهرستنهاي استان مركزي محسوب می شود که داراي 2 شهر (محلات، نيمور) ، يك بخش مركزي و2 دهستان به نام هاي دهستان باقرآباد ( با 48 آبادي و 1500 خانوار ) و دهستان خورهه ( با 13 ابادي و 992 خانوار ) و در مجموع داراي 61 آبادي ( در سال 1370 ) بوده است.
برچسب:
نویسنده: طاها سامانی