جهان شبكه ای
اطلاعات عبارت است از »دانش، چيزي كه بيان شده«، دانشي كه از طريق تجربه يا مطالعه كسب شده است.
دانش عبارت است آگاهي يا آشنايي حاصل از تجربه … و دامنه اطلاعات فرد يا»نكات، احساسات يا تجربههاي معلوم براي فرد، … اطلاعات خاص درباره يك موضوع«.
اختراع چاپ در ميانه قرن پانزدهم موجب دسترسپذير شدن هرچه گستردهتر مطالب خواندني و گرايش به سمت جامعهاي با سواد و متكي به زبان مكتوب به جاي زبان شفاهي محض- به عنوان دروازه دانش، اطلاعات و قدرت، نيروي بيشتري بخشيد.
به عقيده جان لاك فيلسوف انگليسي قرن هفدهم؛ » وظیفه گريزناپذير هر انساني است كه هر خدمتي كه ميتواند براي كشورش انجام دهد«، زيرا اين موضوع آنچنان اهميت بالايي دارد و روش صحيح آموزش از چنان فايده علمي برخوردار است، كه جان لاك خود را ملزم به نوشتن درباره آن ميدانست.
لاك يكي از مبتكران ايده آموزش كودك- محور است و از اولين مدافعان جامعه آزادتر نيز بود. در »دو رساله در باب دولت« ايدهي قرارداد اجتماعي بين حاكم و مردم را مطرح كرد. انديشههاي وي در توجيه انقلاب 1688 بريتانيا مورد استفاده قرار گرفت و در آثار نويسندگان بعدي در بريتانيا، فرانسه و امريكا و در انقلاب آمريكا(1774) و فرانسه 1789 اثر گذار بود.
تفكرات وي وجود يك رابطه همزيستي بين سواد، آموزش و جامعه باز را ارائه نموده و در درك جامعه اطلاعاتي اوايل قرن بيست و يكم، نقش محوري دارد.
دستور كار سياسي براي ايجاد جامعه اطلاعاتي بر اين پيش فرض استوار است كه موجب تثبيت و تسهيل بنيانها و اصول دموكراتيك ميشود.
مفهوم پسامدرنيسيم: به عنوان يك توصيف فرهنگي، عبارتي است درباره فرهنگي كه از مدرنيسيم خود خوانده شدهي نيمه قرن بيستم- عصر پيكاسو، جميز جويس، و فرانك لويد رايت سرچشمه گرفته و رشد كرده است.
پسامدرنيسم يك رويكرد تحليل جامعه و فرهنگ است كه در پي توضيحات كلي با معيارهاي مطلق نيست و جامعه را چند بخشي و چند وجهي ميبيند و هيچ مكتب واحدي را به عنوان يك توضيح عام نميپذيرد.
جامعه پساصنعتي- فورديسم- اقتصاد حال حاضر دنيا به واسطهي فراهم آوري خدمات و نه به واسطهي توليد كالا به پيش ميرود.
آرتور.جي.پري جامعهشناس اصناف آمريكا در سال 1917 در كتاب خود:»دنياي قديم به دنياي جديد: مطالعهي وضعيت پسا صنعتي« اولين بار اين موضوع را مطرح كرد.
در ربع آخر قرن بيستم جوامع غربي، نوعي وضعيت متفاوت را در خود تشخيص دادند اما توانايي كامل براي تعريف آن وضعيت را ندارد، در چنين هنگامه اي فرانسيس فوکوياما نظريه پايان تاريخ را مطرح نمود كه وي را به يكي از رهبران جهاني تبديل كرد.
اتخاذ مفهوم جامعه اطلاعاتي را ميتوان تا اندازهاي تلاش براي ارائه تعريفي مثبتتر براي اين تفاوت دانست، تفاوتي كه نبايد آن را با تازگي اشتباه گرفت.
سه جريان به ترتيب زماني در اين روند وجود درند:
1- شناخت روزافزون نياز به فراهمآوري اطلاعات نظاممند به منظور تداوم بخشيدن به ديگر فعاليتها به ويژه پژوهشهاي علمي، كه به ايجاد علم اطلاعرساني منجر شد.
2- تمايل به درك ماهيت خود اطلاعات و ايجاد نظري اطلاعات
3- تلاش براي تدوين نظريههاي عمومي- اجتماعي كه مفاهيمي همچون دانش، اطلاعات و ارتباطات را گرد هم ميآورند و به نظريه جامعه اطلاعاتي منجر شد.
عبارت علم اطلاعرساني در سال(1950) كاربرد رايج يافت اما بخش عمدهاي از محتواي آن خاستگاه ديرينهتري دارد كه شايد بتوان بنيانگذاري»فدراسيون بينالمللي سند داري« در سال 1895 در بروكسل را بهترين مشخصه آن است.
هال بركو 1968 در ايالات متحده در تعريفي از علم اطلاعرساني نوشته است: علمي ميان رشتهاي است كه ويژگيها و رفتار اطلاعات، نيروهاي حاكم بر جريان اطلاعات، و فنون دستي و مكانيكي پردازش اطلاعات به منظور ذخيره، بازيابي و اشاعه بهينه را مورد بررسي قرار ميدهد.
يك دهه بعد»آر.تي.باتل« پژوهشگر بريتانيايي تعريفي اساسا مشابه ارائه داد.
"علم اطلاعرساني رشتهاي است كه ويژگيهاي اطلاعات و ماهيت فرايند انتقال اطلاعات را مورد بررسي قرار ميدهد، بيآنكه جنبههاي علمي گردآوري، مقابله و ارزيابي اطلاعات و سازمان دهي نحوه اشاعهي آن را از طريق فناوری و ابزارهای فکری مناسب از نظر دور بدارد.
نظريه اطلاعات: تا حدي از پيشرفت علم اطلاعرساني ناشي ميشود اما مهمترين جنبههاي آن مستقل از اين علم به وجود آمدهاند.
جامعه اطلاعاتي
ويژگي اصلي يك جامعه اطلاعاتي آن است كه اطلاعات، توانمندترين عامل اجتماعي و اقتصادي آن است، بنابراين حرفههايي كه به اطلاعات وابسته هستند در آن جامعه غالب ميباشند و فناوريهايي كه از ذخيره پردازش و اشاعه اطلاعات پشتيباني ميكنند كاربرد متداول دارند.
تحلیل مکلاپ
اقتصاد داني كه پيش از دوران شغلي آكادميك خود در ايالات متحده در وين تعليم ديده بود در اولين اثر خود در 1962 تحليلي مشروح بر تغييرات اقتصادي برخوردار است كه ميتوان آن را با توليد كالا مقايسه كرد.
مارك يوري پورات با ارائه تحليلي درباره اقتصاد اطلاعات سه بخش و بخش جديد اطلاعات را بر آنها افزود.
دانيل بل نیز در نظریه مشهور خود جامعه پساصنعتي را يك اقتصاد مبتني بر خدمات عنوان کرد كه نيروي محركه آن دانش است.
��شود و براي فراهم آورندگان و صد البته براي مخترعان اهميت ندارد و از طريق اتخاذ سازو كارهايي براي تصميمگيري درباره خط مشي اجتماعي، مسئولان سياستگذاري و دولتها را با چالش مواجه كرده است. زيرا فناوريهاي همگراه شده براي تبادل اطلاعات چه در شبكههاي كابلي يا شبكههاي پخش همگاني (راديو و تلويزيون) يا از طريق تركيب اين دو به مرزهاي تعریف شده سياسي محدود نميشود و دولتها وادار ميشوند با موضوعات گستردهاي دست و پنجه نرم كنند كه كمترين تجربهاي درباره آنها ندارند.
برچسب:
نویسنده: طاها سامانی