جهان شبكهای

جهان شبكهای

بخش دوم

فناوري جديد براي اطلاعات و چالش بزرگ دولتها

رايانههاي اوليه; اولين رايانه الكترونيكي که در معرض ديد عموم قرار گرفت يك دستگاه آمريكايي به نام »انياك« بود كه در سال 1946 ساخته شد.

امروزه چارلز بابيج را بنيانگذار فكري رايانه به شمار ميآورند.

بلچ لي پارك و آلن تورنيك

بلچ لي بارك مركز تحليل رمز بريتانيا بود و كاركنان آن ملزم به بازگشايي رمزهايي بودند كه آلمانيها در ارتباطات راديويي استفاده ميكرند.

آلن تورينگ به عنوان يكي از اعضاي اين موثر این پارک در سال 1936 در مقالهاي طرح دستگاهي را به تصوير كشيد كه قادر بود الگوهاي نهفته در تركيبهاي ظاهرا بيترتيب حروف را بلافاصله جستجو كند.

فشارهاي زمان جنگ و اتحاد مهندسان برق و رياضيدانان به توليد اين محصول منجر شد و در سال 1943 يك داده پرداز قابل برنامهريزي ساخته شد.

رايانه در دهه 1950 و 1960

در طول دهههاي 50 و 60 ميلاد ي رايانههاي بسيار بزرگ و گرانقيمت ابراز كار دانشمندان به شمار ميرفت، بانكها و بيمهها در آمريكا در سال 1953 به استفاده از رايانه روي آوردند و در طول دهه 1960 و 1970 رايانهها كوچكتر، سريعتر و ارزانتر شدند.

شبكهها

اختراع دو فناوري كليدي ترانزيستور و مدار يكپارچه (آيسي) در دهه 1960 ، موجب ابداع ريز رايانهها، نمونه بی واسطه و فراگير رايانه شخصي شد كه تا پايان قرن بيستم رواج داشت.

در پايان دهه 1980، واژهپردازي، ماشيننويسي سنتي را در كشورهاي صنعتي به طور كامل از صحنه خارج كرده بود و رايانهها به خانهها راه مييافتند. تا نیمه دهه 1990 در 35 درصد منازل ايالاتمتحده رايانه وجود داشت كه حدود 10 ميليون دستگاه رايانه را شامل ميشد كه در سال 1996 به 22 ميليون دستگاه رسيد.

بخش ديگر پيشرفت در اين حوزه که اهمیت بسیاری داشت ايجاد سامانههاي ارتباطي بود و فردي كه بيشترين تاثير بلندمدت را بر اين پيشرفت داشت "پل باران" مهندس الكترونيك آمريكايي بود.

در سال 1969 دانشگاه كاليفرنيا در لسآنجلس موفق به راهاندازي شبكهاي شد كه چهار پايگاه رايانهاي دانشگاهي را به هم پيوند ميداد، اين رويداد را بايد لحظه تولد اينترنت امروز دانست.

هر چند شبكهسازي خارج از جامعه دفاعي تا اواخر دهه 1970 در حد يك اسباببازي آكادميك باقي ماند.

در سال 1979 بنياد ملي علوم آمريكا كه حمايت مالي بخش زيادي از علوم ايجادكننده آرپانت را به عهده داشت با بهرهبرداري بازرگاني از شبكه موافقت كرد و اين چالش با تاثير»كامپيو سرو« و آمريكا آنلاين(اي اال) پديدار شد.

در طول دهه 1980 اينترنت به طور منظم رشد كرد.

وب جهاني

ابداعكننده وب را در تيم برنرزلي و ديگران ميدانند.

وب در سال 1992 ظهور كرد و هنگامي كه مرورگر موزانيك در سال 92 عرضه شد به عنوان محيطي رابط آرمانی پذيرفته شد و آخرين مرحله ترقي ابداع برنرز لي را فراهم كرد.

در سال 1998 حدود 30 ميليون پايگاه ميزبان در اينترنت وجود داشت كه بيشتر آنها از وب استفاده ميكردند و اين رقم در سال 2000 به 146/4 ميليون نفر از مردم دنيا در منزل و 34/8 ميليون نفر در محيط كار به اينترنت دسترسي داشتند.

عصر جديد

اساس تغييراتي كه جامعه جهاني امروز شاهد آن است فناوري اطلاعات و ارتباطات است و كاربردهاي رايانش و به ويژه رايانش شبكهاي، شيوه زندگي و كار ما را تغيير دادهاند.

اينترنت با وجود گستردگي و پيچيدگياش، رسانهاي بسيار شخصي و خصوصي است از طريق پست الكترونيكي ارتباط بين فردي را از راه گروههاي بحث و مانند آن ممكن ساخته كه كاملا آزاد يا محدود به اعضاي آن است.

گفتگو و تبادل نظر را تسهيل كرده و نيز دسترسي يك به چند اطلاعات را عموما از طريق وب ممكن نموده و از سوي ديگر داراي پتانسيل تعاملي است و همين قابليت زمينههاي تغييرات اجتماعي و اقتصادي متعاقب را براي آن فراهم ميكند.

آشكارترين نمونه اين امر كسب و كار و تجارت الكترونيكي است؛ پايگاههاي وب از طريق درآمدهاي تبليغاتي نگهداري ميشود كه با فروش كالا و خدمات براي تبليغكنندگان درآمدزايي بالایی دارد.

همين پديده در امر تدارك خدمات حرفهاي مانند خدمات پزشكان و وكلا نيز ديده ميشود.

آموزش و پرورش مبتني بر شبكه هم در بخش عمومي و هم در بخش خصوصي موجب تسهيل آموزش مادامالعمر، مهارتيابي مجدد و دسترسي به اطلاعات ميشود.

فناوريهاي اطلاعات و ارتباطات هرگز از نظر اجتماعي خنثي نبودهاند و از اواخر قرن نوزدهم، اختراعات متوالي، زندگي اجتماعي و روشهاي كار و پيشه را دستخوش تغيير كرده است كه تاثيرات تلفن و تلويزيون نمونههايي از اين تغييرات را به تصوير ميكشند، شبكههاي مخابرات دسترسي به اينترنت را فراهم ميكند و شبكههاي راديويي موج كوتاه، خطوط تلفن همراه را بوجود ميآورد.

تلفن همراه: اولين تلفن همراه در سال 1946 توسط آزمايشگاههاي بل در آمريكا عرضه شد.

توسعه تجاري شبكههاي سلولي توسط اين شركت از اواخر دهه 1960 راه را براي خدماتي كه امروز از آنها بهره ميبريم هموار كرد و اولين نسل از خدمات سلولي تجاري در سال 1981 در اسكانديناوي ارائه شد.

فعاليتهاي اتحاديه اروپا در اواخر دهه 1980، بر تدوين شاخصهاي عام صنعت متمركز گرديد كه اين شاخصها»نظام جهاني ارتباطات سيار«(جي ام اس) نام گرفت.

نسل دوم تلفنهاي همراه در سال 1991 عرضه شد كه صنعت تلفن همراه را متحول كرد و خدمات دادهاي مثل پيامرساني متني از طريق خدمات پيام كوتاه(اس ام اس) و پست صوتي را رواج داد.

همگرايي فناوريهاي اطلاعات و ارتباطات

پيشرفتهاي بعدي بازار مخابرات همراه، پيوند تلفنهاي همراه و اينترنت بود. در سال 1997، پيشرفت در مسيري آغاز شد كه تلفيق ارتباط صوتي و كاركرد اينترنت را به پروتكل كاربرد بيسيم که به » واپ« معروف است امكانپذير ساخت.

»واپ« كه با اشاره به تركيب زود هنگام كاركرد »2 جي« كنوني با كاركردهاي پيشبيني شده آتي براي »3 جي«، »2/5 جي« ناميده ميشد، به كاربر اجازه ميداد تا با استفاده از اين ابزار اينترنت را مرور كند اما اين كار فقط در مورد صفحاتي امكانپذير بود كه به صورت دبليوم ام ال -زبان نشانهگذاري بيسيم- كدگذاري شده بود.

واپ در سال 2000 پس از گذشت سه سال از شروع فعاليت با شكست اقتصادي مواجه شد كه دلايل آن را تبليغات گمراهكننده، انتظارات كاذب و سرعت اندك انتقال صفحات به روي دستگاه دانستهاند.

در سال 2000 پنج شركت مخابراتی با مشاركت 23 ميليارد پوندي مجوز راهاندازي خدمات »سي دي ام اي« نسل سوم را در بريتانيا پیشنهاد كردند و همگرايي آي سي تي با فناوري نسل سوم را مطرح نمودند كه آغازي براي مواجهه با پيامدهاي غيرقابل پيشبيني یعنی مفيد يا مضر بودن محتواي اينترنت بود.

به اعتقاد كارشناسان همانند هر فناوري ديگر هيچ چيز در اينترنت ذاتا مفيد يا مضر نيست، چگونگي استفاده و پيامدهاي آن استفاده، موضوعي است كه به كاربران مربوط ميشود و براي فراهم آورندگان و صد البته براي مخترعان اهميت ندارد و از طريق اتخاذ سازو كارهايي براي تصميمگيري درباره خط مشي اجتماعي، مسئولان سياستگذاري و دولتها را با چالش مواجه كرده است. زيرا فناوريهاي همگراه شده براي تبادل اطلاعات چه در شبكههاي كابلي يا شبكههاي پخش همگاني (راديو و تلويزيون) يا از طريق تركيب اين دو به مرزهاي تعریف شده سياسي محدود نميشود و دولتها وادار ميشوند با موضوعات گستردهاي دست و پنجه نرم كنند كه كمترين تجربهاي درباره آنها ندارند.