صنایع دستی استان مرکزی ظرفیتی ناشناخته

صنایع دستی استان مرکزی ظرفیتی ناشناخته

تولیدات صنایع دستی استان مرکزی با ویزگی های منحصر به فرد ظرفیت لازم برای اشتغالزایی، رونق اقتصادی و صادرات داردو مط طلبد با حمایت های دولت این بخش شکوفا شود.

از 295 رشته صنایع دستی فعال در کشور، 110 رشته در استان مرکزی دایر است و یک سوم رشته های صنایع دستی کشور از جمله دست بافت های داری، گلیم کف ساده، گل برجسته و لباف بافی، کیسه و کرباس بافی، قدک بافی، کار بافی جاجیم بافی، آثار چوبی خراطی، ساز سازی، گره چینی و منبیت مس چکشی، قلم زنی و رودوزی سنتی مروارید دوزی، بخارا دوزی و سکه دوزیدر این استان رونق دارد.

هنرهای دستی و صنایع اصیل سنتی نمایشگر ویژگی های خرده فرهنگ های بومی است و با تاریخ هنر و جلوه های فرهنگ ناب ایرانی پیوندی عمیق دارد، میراث های فرهنگی و هنری که در طول قرون به آیندگان منتقل می شود و دارای ارزش معنوی زیاد است و بر پشتوانه های فرهنگی و هنری گذشتگان بنا شده است.

بررسی وضعیت اشتغال در کشورهای توسعه یافته آنان را متقاعد ساخته که صنایع دستی و سنتی را به عنوان عامل مکمل در اقتصاد به حساب آورند و مورد توجه و حمایت قرار داده اند.

نبود بازارچه فعال صنایع دستی، کمبود مواد اولیه مرغوب، نداشتن مشتری دائمی، تولید انبوهی از محصولات صنایع دستی بدون خریدار، کاهش انگیزه و دلسردی تولیدکنندگان صنایع دستی و غفلت از برند سازی برای رشته های بومی از جمله موانع و مشکلاتی است که اهالی هنردستی استان مرکزی در رشته های خاص و بومی با آن دست به گریبان هستند.

صنایع دستی به عنوان منبع مالی پرسود در اقتصاد و تولید ملی می تواند ایفای نقش کند و کم توجهی به آن علاوه بر از دست دادن داشته های فرهنگی، راه نفوذ صنایع دستی بی کیفیت را به کشور باز می کند.

17 هزار صنعتگر در استان مرکزی در صنایع مختلف به صورت غیررسمی در این استان فعال هستند که هشت هزار و 500 نفر از آنان مجوز دارند.

بیش از چهار هزار صنعتگر صنایع دستی استان بیمه هستند و با مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی تعداد بیشتری از هنرمندان صنایع دستی در این خطه تحت پوشش بیمه قرار می گیرند.

برای فراهم کردن زمینه عرضه، معرفی و فروش صنایع دستی 12 بازارچه صنایع دستی در استان مرکزی با هدف حمایت و معرفی کارآفرینان دایر شده است و چهار بازارچه دیگر نیز تا پایان امسال راه اندازی می شود.

اکنون خانه صنایع دستی اراک با 150 صنعتگر به آموزش هنرمندجو در رشته های مختلف اشتغال دارد.

برای 6 هزار و 855 هنرمند صنایع دستی این استان پروانه تولید انفرادی و 264 کارت صنایع صادر شده است.

با اقدامات و برنامه ریزی های انجام شده صنایع دستی جاجیم بافی، قدک بافی، آینه کاری، گره چینی، سازسازی که منسوخ شده بودند احیا شده و در سال های اخیر نیز میناکاری و چاپ باتیک به چرخه صنایع دستی فعال استان وارد شده است.

حمایت از صنایع دستی موجب گستردگی فرهنگ بومی است و صنعتگران این حوزه سرمایه های ملی محسوب شده که با توسعه صنایع دستی و ایجاد بستر برای صادرات هدفمند، اشاعه هویت ملی و میهنی فراهم می شود.

عمده مشکل هنرمندان و فعالان صنایع دستی استان مرکزی فقدان بازار پایدار و مطمئن فروش و حمایت نشدن از سوی متولیان است.

با وجود داشتن نشان برتر در کشور و رتبه نمونه تولید گلیم نقش برجسته دراستان مرکزی همواره برای فروش محصولات با مشکل مواجه هستیم.

در چند سال اخیر به علت فقدان بازار فروش، تولیدگلم نقش برجسته از 50 تخته به 20 تخته در سال کاهش یافته و در نتیجه 30 بافنده نیز بیکار شده اند.

کم بودن شمار نمایشگاه ها سبب شده تا صنایع دستی در خارج کشور کمتر شناخته شود و بازار رقابتی به وجود نیاید و کشورهایی با سابقه کم در صنایع دستی بازار را در قبضه محصولات بی کیفیت خود قرار دهند.

حمایت دولت در برگزاری نمایشگاه صنایع دستی در خارج کشور در حدانتظار نیست و سبب شده تا گلیم نقش برجسته به عنوان دستبافت ارزشمند زنان استان مرکزی در آن سوی مرزها مهجور بماند.

در صورتی که دولت به تولید کنندگان صنایع دستی برای برپایی نمایشگاه در خارج کشور تسهیلات پرداخت کند، زمینه معرفی صنایع دستی فراهم شده و اشتغال که به عنوان یکی از دغدغه های دولت است تا اندازه ای رفع خواهد شد.

گیوه دوزی سنجان 2هزار سال قدمت دارد وسالانه از مجموع 10 هزار جفت گیوه تولیدی، نیمی به کشورهای آمریکا، کانادا، آلمان و عمان صادر می شود.

به علت افزایش قیمت در مواد اولیه، گیوه دوزی درآمد قابل ملاحظه ای ندارد و فروش با تهیه مصالح برابری می کند.

گیوه دوزی از صنایع دستی مطرح استان مرکزی است اما، به علت نتوانسته هنوز به جایگاه واقعی خود دست یابد.
دایره حضور در نمایشگاه های صنایع دستی کامل نیست و حمایت های لازم در بسیاری از این نمایشگاه ها برای اسکان محل و اجاره غرفه صورت نمی گیرد و در مجموع شرایط کنونی برای هنرمند مقرون به صرفه نیست.

بازرگانان و هنرمندان چینی برای قبضه بازار هر رشته صنایع دستی را کپی برداری کرده اند اما؛ تاکنون موفق نشدند گیوه ایران را کپی کاری کنند.

'هنر سوخت' ا که در 150 سال گذشته منسوخ شده بود را که آخرین بار توسط استاد میرزا آقا امام در دوران صفویه انجام شده بود مجددا احیا شده است.

قنداق سازی اسلحه که 40 سال قبل منسوخ شده بود، چاقو سازی و کارروی چرم برای تهیه کیف و کفش های ویژه و خاص از دیگر صنایع دستی استان است که در حال احیاسازی مجدد است.

در صورت همکاری سازمان فنی و حرفه ای و ایجاد و تجهیز کارگاه، می توان اشغالزایی و درآمد زیادی را در این رشته صنایع دستی عاید کشور کرد.

استفاده از وسایل طبیعی و مواد اولیه و با کیفیت بالا در تولید محدود این اسباب بازی های چوبی باعث شده تا خریداران راغب به خرید باشند و در صورت حمایت می توان در این رشته زمینه اشتغال یک تا 2هزار نفر را فراهم کرد.

متاسفانه به علت نبود قانون کپی رایت، طرح ها و ایده هایی که در سایر کشورها به فروش می رود در با سهولت کپی برداری، صاحب اثر از درآمد زایی کلان بی نصیب می ماند.

هنرمندان توان اقتصادی برای سرمایه گذاری در صنایع دستی ندارد و نمی توانند وارد بازار شوند و علاقه مند هستند تا تمام فرصت و افکار خود را برای افزایش کیفیت کار و ایجاد طرح های مناسب برنامه ریزی کنند.

رشته تذهیب، با وجود قدمت تاریخی در بین برخی مردم کمتر شناخته شده و به منظور شناخت از هنر زیبا، تذهیب فرهنگ سازی در مدارس و به ویژه دانش آموزان می تواند به آشنایی و معرفی این هنر کمک کند.

رسانه ملی به عنوان بهترین ابزار تاثیر گذاری می تواند نقش مهمی در شناسایی هنر تذهیب و جذب علاقه مندان به منظور جلوگیری از منسوخ شدن این رشته داشته باشد.

295 رشته صنایع دستی در کشور وجود دارد که از این تعداد 110 رشته در استان مرکزی فعال است.